Duurzaam

Zorg dragen voor de mensen en voor onze toekomst, dat begint in Ternat. We bouwen een lokaal duurzaam beleid uit met oog voor onze gemeente en zijn omgeving. Duurzaamheid gaat niet alleen om meer groen, maar ook om het maken van keuzes die de tand des tijds kunnen weerstaan en de fundamenten leggen voor een betere wereld. Het is bouwen aan een solide lokale gemeenschap.

1. We maken Ternat groener

Van de natuur kunnen genieten is een basisrecht. Daarom creëren we een groene buurt, waar het aangenaam is om te wonen.

In elke gemeente zijn mensen en organisaties begaan met de natuur. Zij zijn de partners om alle inwoners en andere (meerderheids)partijen te overtuigen om mee te werken aan een sterk en ambitieus lokaal milieu- en natuurbeleid. Het lokaal bestuur ondersteunt en zoekt een actieve samenwerking op met de bestaande natuur- en milieuverenigingen. Levendige co-creatie in de praktijk. Het hoeft niet over een allesomvattend strategisch plan te gaan, eerder over een stroom van projecten en acties die mensen samen opzetten.

1.1. Natuur verbindt mensen met elkaar

Ook in Ternat kunnen groene projecten de sleutel zijn voor meer samenwerking en ontmoeting. In navolging van enkele succesvolle realisaties uit de vorige beleidsperiode komen we nu ook met enkele concrete voorstellen, die uiteraard via co-creatie en participatie kunnen worden uitgebreid:

  • Een zadenbib stelt gratis zaden ter beschikking. In ruil daarvoor kan de ontlener zelf zaden oogsten en deze terug binnen brengen.
  • Ondersteuning van scholen die hun speelplaatsen omvormen tot groene speelplaatsen
  • Wijkbudgetten en co-creatie voor het creëren van avontuurlijk speelgroen in woonwijken
  • Samentuinen als ideale aanpak voor om tuinieren te koppelen aan sociaal contact en armoedebestrijding

1.2. Samen

Om Ternat groener te maken moeten we allen samen aan de kar trekken. Het gemeentebestuur geeft het goede voorbeeld en neemt iedereen zo mee op sleeptouw.

  • We werken nauw samen met de lokale natuurverenigingen.
  • We stimuleren bedrijven om hun niet-bebouwde bedrijfsruimte maximaal te vergroenen.
  • We stimuleren particulieren om voor biodiverse groenelementen te kiezen.
  • We geven inwoners het budget én de autonomie om hun wijk te vergroenen.

1.3. Landelijk groen

In een landelijke gemeente als Ternat wordt groen te vaak gezien als een evidentie. We wensen met sp.a groen XL het groen naar waarde te schatten en streven naar een maximale waarde als publieke ruimte met meerdere functies.

  • We zetten in op het toegankelijk maken van alle openbare plekken.
  • We brengen natuur en educatie dichter bij elkaar door het plaatsen van educatieve elementen, in samenwerking met de scholen.
  • We kopen kwetsbaar natuurgebied op, zoals we dat ook in de vorige beleidsperiode deden.
  • We ondersteunen initiatieven om de lokale biodiversiteit te versterken en in de kijker te brengen.
  • We ontwikkelen een gemeentelijk actieplan ter bescherming van specifieke fauna en flora.
  • We voeren onze plannen voor het opnieuw openstellen van trage (voet)wegen verder door, maar burgers die onwetend en te goeder trouw in het bezit zijn van een eigendom die historisch belast is mogen hiervan niet het slachtoffer worden (pestwegen).
  • We integreren trage wegen en bestaande straten in een fietsstratennetwerk in en om onze drie gemeenten, zodat elke school en elk centrum veilig met de fiets bereikbaar wordt

1.4. Een proper Ternat

Een nette buurt is niet alleen een kwestie van duurzaamheid, maar zorgt er ook voor dat mensen ook - letterlijk - het huis uit willen komen, waardoor ze elkaar op een leuke manier kunnen ontmoeten. Daar ligt de sleutel voor een hechte en stimulerende gemeenschap, waarin we samen zorg dragen voor de publieke ruimte.

  • We belonen inwoners die actie ondernemen tegen zwerfvuil via een beloningssysteem : elke maand maakt een jury (milieuraad, stedenbouwkundig ambtenaar, milieuambtenaar) een selectie waaruit een winnaar wordt geloot, die een waardebon ontvangt voor de lokale handelaars.
  • We voorzien een Ternat-app waarin inwoners vandalisme, onveilige situaties, schade of zwerfvuil makkelijk kunnen melden, zodat door de bevoegde diensten snel kan worden ingegrepen.
  • We onderhouden de bloembakken, parken, plantsoenen en speelpleinen.
  • Waar mogelijk organiseren we sociale-economieprojecten om buurten en straatmeubilair netjes te houden. Zo kunnen ook mensen die moeilijk werk vinden of niet terecht kunnen op de reguliere arbeidsmarkt, toch hun eigenwaarde behouden en iets nuttigs doen voor de hele gemeenschap.
  • We voorkomen afvalhinder bij evenementen en rond drukbezochte horeca.
  • We pakken sluikstorten en vandalisme krachtdadig aan


2. We voeren een toekomstgericht energiebeleid

Lokale besturen kunnen als burgernabije overheid heel wat bottom-up initiatieven ondersteunen en versterken. Iedere Ternattenaar moet ook kunnen participeren in duurzame energieprojecten in en om onze gemeente.

2.1. Participatie en begeleiding

  • Participatie en co-creatie leiden ook in energieprojecten tot medeëigenaarschap en verbreden het draagvlak bij de burger. De sterkste ideeën ontstaan wanneer expertise samenkomt met ervaring en kennis die bij de burger aanwezig is.
  • Een lokaal klimaatbeleid kan enkel slagen indien er optimaal wordt samengewerkt met de verschillende beleidsdomeinen en -niveau’s.
  • Een duurzaam energiebeleid vereist ook gedurfde keuzes op het vlak van mobiliteit en ruimtelijke ordening (kernversterking, inbreiding, vrijwaren en creëren van open ruimte)
  • Ternat stimuleert de circulaire en gedeelde economie.
  • Energiezuinig wonen is een basisrecht. Door energiebesparingen kunnen we de energiefactuur voor iedereen verlagen. Steeds meer Ternattenaars worden ‘prosument’ en produceren zelf energie met zonnepanelen, een zonneboiler of een warmtepomp die slim inspeelt op het net. De energie van de toekomst is hernieuwbaar, schoon en dicht bij huis.
  • We zetten in op renovatie-advies, begeleiding en informatieverstrekking, voornamelijk met het oog op een meer rationeel energiegebruik. We ondersteunen deze acties met concrete hulpinitiatieven, zoals gratis bedeelde spaarlampen of spaardouchekoppen.
  • De samenaankopen voor energie doen de energiefactuur van duizenden gezinnen dalen, dankzij het schaalvoordeel doordat veel mensen tegelijk een contract afsluiten met eenzelfde energieleveranciers.

2.2. Een zuinige gemeente

  • Als gemeente geeft Ternat we het goede voorbeeld. We investeren in energiezuinige gebouwen en zetten projecten op om de energieverspilling binnen de gemeentevoorzieningen terug te dringen.
  • We zetten duidelijke doelstellingen voor het aandeel hernieuwbare energie die door de gemeente wordt opgewekt.
  • We kiezen voor groene led-verlichting. De groene kleur respecteert de biodiversiteit in de buurt. Dat betekent zo min mogelijk lichtvervuiling, maar wel veiligheid, comfort en een aangename sfeer voor de gebruikers van de weg.
  • We maken een gemeentelijk lichtplan waarin we vastleggen waar verlichting wanneer aan of uitstaat, wanneer licht als storend kan worden beschouwd, wat de juiste materialen, posities en hoogtes van lichtpunten zijn, waar slimme verlichting nodig is, etc… . We doven of beperken straatverlichting op momenten dat die minder nuttig is.
  • We verduurzamen verder de mobiliteit van het gemeentelijk personeel en de bezoekers.


3. We worden een klimaatneutrale gemeente

Ternat kan een voortrekkersrol blijven spelen op het vlak van klimaat, door na het eerste Burgemeesterconvenant ook het tweede Burgemeesterconvenant te ondertekenen. De ambitie van Ternat moet blijven om tegen 2050 als gemeente klimaatneutraal te zijn.

Ook slim omgaan met afval is dan ook een absolute noodzaak voor een klimaatneutraal Ternat.

  • Alle gemeentelijke overheidsgebouwen moeten tegen 2030 klimaatneutraal zijn, ondermeer dankzij het plaatsen van zonnepanelen via een coöperatieve samenwerking met burgers..
  • De investeringen om een klimaatneutrale gemeente te worden kunnen hoog oplopen, maar ondermeer dankzij de ondertekening van het Burgemeesterconvenant kunnen de kosten voor de gemeente beperkt worden dankzij subsidies bij verschillende instanties en overheden.
  • Een klimaataanpak is niet enkel de verantwoordelijk van het beleid. Via participatie en co-creatie kan ook elke Ternattenaar zijn steentje bijdragen.
  • Een klimaatadaptatieplan moet Ternat voorbereiden op de nadelige gevolgen van de klimaatverandering. Extreme weersomstandigheden kunnen wateroverlast, hittegolven, uitzonderlijke stormen en langdurige stroompannes veroorzaken. Als gemeente moeten we, samen met omliggende gemeenten, een klimaatadaptatieplan opnemen in de beleidsplannen voor ruimtelijke ordening, natuur en openbare werken. Via de Ternat-app kunnen Ternattenaars verwittigd worden indien er zich een probleem stelt.
  • We nemen strenge milieucriteria mee bij openbare aanbestedingen.
  • We streven een duurzaam evenementenbeleid na door organisatoren te sensibiliseren.
  • We blijven inzetten op een efficiënte aanpak van afval, met het principe dat de vervuiler betaalt. We stimuleren thuiscomposteren, maar voor wie die mogelijkheid niet heeft voorzien we compostpaviljoentjes waar bewoners van nabijgelegen huizen en appartementen terecht kunnen met hun composteerbaar afval. Deze aanpak is efficiënter en kost vooral minder dan de klassieke ophaling.
  • We beperken het gebruik van plastic zakken bij lokale handelaars door het ter beschikking stellen van herbruikbare Ternat-draagtassen.


4. We zorgen voor duurzame mobiliteit

4.1. Groene mobiliteit

sp.a Groen XL ijvert voor een ambitieuze en duurzame mobiliteit, op maat van onze inwoners. We volgen strikt het STOP-principe: eerst stappen, dan trappen (de fiets), dan openbaar vervoer en dan pas de personenwagen. Vooral stappen en trappen biedt kansen tot sociale interactie. Met nieuwe, aangename, voetgangersvriendelijke omgevingen creëren we ontmoetingsplaatsen voor mensen, die bovendien een groot potentieel vormen voor nieuwe handelaars. Voor korte verplaatsingen blijft de fiets het duurzaamste vervoermiddel. We bouwen dan ook een beleid uit dat de rol van de fiets herwaardeert.

De omslag naar groene mobiliteit vraagt een actieve ondersteuning en een langetermijnvisie vanuit het lokale bestuur. Als we de mobiliteit niet sturen en geen komaf maken met ‘koning auto’, dan geldt in het verkeer, meer dan waar ook, de wet van de sterkste en van de stilstand. Als socialisten en progressievenaanvaarden we dat niet. Iedereen is ooit een zwakke weggebruiker en is er dan ook bij gebaat dat zwakke weggebruikers de openbare ruimte terug krijgen.

Ook het woonwerkverkeer maken we duurzamer. Daarbij beginnen we bij de mensen die voor de gemeente zelf werken, door hen een fietsvergoeding toe te kennen en/of elektrische fietsen ter beschikking te stellen.

  • We bouwen een heus voetgangersnetwerk en fietsstratennetwerk uit, met als uitgangspunten: objectieve verkeersveiligheid, bereikbaarheid, toegankelijkheid, multifunctionaliteit van de ruimte.
  • Het fietsstratennetwerk combineert een fietsring rond elke deelgemeente en verbindingen naar de centra, scholen en andere lokale knooppunten. Het sluit uiteraard ook aan op de fietssnelwegen en wordt ondersteund door duidelijke bewegwijzering.
  • We voorzien nog meer elektrische laadpalen en groene parkeerplaatsen.
  • We faciliteren het opstellen van schoolvervoerplannen, ondersteund door schoolstraten.
  • Voor wie echt met de auto naar het centrum komt voorzien we nieuwe parkeerplaatsen net buiten dat centrum (randparkings), zoals de parking die onlangs werd ingericht aan het begin van de Brusselstraat. De parkeerruimte in de dorpskernen moet vooral dienen voor de bewoners, evenals voor mensen met beperkte mobiliteit.
  • We kiezen voor integrale toegankelijkheid voor personen met een handicap en passen de kindnorm en seniorennorm toe als uitgangspunt. Wat op maat is van kinderen, families en senioren, is ook meteen aangenamer en veiliger voor alle weggebruikers en buurtbewoners.
  • In samenwerking met de NMBS en De Lijn streven we verder naar comfortabele, goed toegankelijke en aantrekkelijke stations- en halteomgevingen.
  • We werken aan een versneld tempo de missing links weg, zoals we dat momenteel doen tussen het station van Ternat en het centrum door het aanleggen van een nieuwe fietsweg.

4.2. Sociale mobiliteit

  • We zetten specifiek in op het verhogen van de mobiliteit van minder mobiele en kansarme inwoners.
  • We voorzien een vervoerdienst voor minder mobiele mensen, zoals personen met een handicap, ouderen en zieken. We houden de tarieven betaalbaar.
  • In overleg met De Lijn bouwen wij verder aan een uitbreiding van de vervoersmogelijkheden binnen de gemeente en de aanpassing van de bushaltes aan de noden van andersvaliden.
  • Door een slim parkeerbeleid behouden we de parkeerplaatsen in het centrum voor voor diegenen die die het meest nodig hebben : de bewoners maar zeker ook mensen met een beperkte mobiliteit.


4.3. Veilige mobiliteit

Nog steeds verliezen te veel mensen het leven in het verkeer of raken er ernstig gewond. Verkeersveiligheid is voor ons dan ook een grote prioriteit. We streven ernaar om in Ternat het aantal slachtoffers tot nul te herleiden, door een consequent handhavingsbeleid in combinatie met een sensibiliseringsbeleid.

  • We bouwen fietsbruggen en -tunnels op gevaarlijke punten. Zo willen we concreet binnen de volgende beleidsperiode twee fietstunnels voorzien onder de Assesteenweg.
  • We gaan maximaal voor zone 30 in dorpskernen.
  • We zien strikt toe op de naleving van zone 30.
  • Zwaar verkeer wordt maximaal gemeden uit de dorpskernen en schoolomgevingen, ook door aanpassen aan infrastructuur en door handhaving.
  • Flitscampagnes gaan steeds gepaard met sensibiliseringsacties.
  • Schoolomgevingen krijgen waar mogelijk schoolstraten en worden met de fiets veilig bereikbaar voor elk kind dankzij het fietsstratennetwerk.


5. We zorgen ook voor dierenwelzijn

  • We zetten ook lokaal in op het bevorderen van dierenwelzijn. Door sensibiliseren, informeren en waar nodig sanctioneren zorgen we ervoor dat het dierenwelzijn binnen onze gemeente een belangrijk aandachtspunt is.
  • We grijpen kordaat op tegen elke vorm van dierenmishandeling of verwaarlozing.
  • We steunen sociaal zwakkeren met een tegemoetkoming bij noodzakelijke dierenartskosten.
  • We voorzien nog meer hondenuitloopplekken en -speelzones.
  • We blijven inzetten op sterilisatie en castratie en chippen van katten.
  • We blijven de wilde kattenpopulatie verder onder controle houden via samenwerking met organisaties en inwoners.
  • De gemeente gebruikt dierenproefvrije en biologisch afbreekbare schoonmaakproducten en eist hetzelfde van schoonmaakbedrijven die voor haar werken.
  • Dieronvriendelijke kermis- of jaarmarktattracties zoals paardencarrousels worden verboden.
  • We treden streng op tegen rituele slachtingen die thuis gebeuren.
  • Biologische veehouderij wordt gestimuleerd.


6. Gedragen beleid is duurzaam beleid

Duurzaamheid is meer dan milieu alleen. Een duurzaam beleid vraagt een breed draagvlak zodat het legislaturen kan overstijgen of niet voortdurend het onderwerp van rechtszaken is. Participatie en inspraak zijn dan ook een essentieel onderdeel van duurzaam beleid.

sp.a Groen XL wil zich voor die participatie niet beperken tot één enkele groep, maar actief samenwerken met een brede waaier aan verenigingen, geëngageerde burgers en burgerbewegingen, zowel voor besluitvorming als voor evaluatie. De Ternat-app moet er voor zorgen dat de gemeente en de beleidsverantwoordelijken makkelijk bereikbaar zijn.

  • We zetten maximaal in op informeren én bevragen van de Ternattenaars.
  • We investeren in brede burgerbevragingen van bij de start van gemeentelijke projecten.
  • We zoeken naar diverse manieren van inspraak op maat van specifieke doelgroepen (jongeren, senioren, ondernemers, …).
  • We geven inwoners inspraak in de prioriteitsbepaling voor hun straat en stellen wijkbudgetten ter beschikking.
  • We ontwikkelen een participatietraject voor, tijdens en na elke project van openbare werken.
  • We investeren in representatieve en dynamische adviesraden.


7. We zorgen voor gezonde gemeentefinanciën

Een duurzaam gemeentebeleid kan niet zonder een gezonde gemeentefinanciering. Als sp.a Groen XL waken we over de centen en combineren we goed huisvaderschap met ruimte voor nodige investeringen. We maken maximaal gebruik van de mogelijkheden om subsidies te ontvangen.

Een ambitieus beleid hoeft niet ten koste te gaan van de Ternattenaar. Dat bewezen we in het verleden met het afvalbeleid, waar we aan een lagere kost voor de inwoners een efficiënter afvalbeleid realiseerden.

Met een schuld per inwoner van 675 € liggen we in Ternat ver onder het Vlaams gemiddelde van 1.371 € en onder de cijfers van de ons omringende gemeenten. (bron : Agentschap voor Binnenlands Bestuur).

De aanvullende personenbelasting van 6.9 % ligt in Ternat lager dan het Vlaamse gemiddelde van 7.21 % (bron : VVSG), de onroerende voorheffing op de woning in Ternat bedraagt 803 tegenover het Vlaamse gemiddelde van 877 opcentiemen. (bron : VVSG - Gemeentelijke APB- en OV-tarieven 2018).

Aan het einde van de legislatuur is ook de autofinancieringsmarge per inwoner positief, wat inhoudt dat de gemeente in staat is om haar schulden zelf terug te betalen. sp.a Groen XL heeft de ambitie om dat ook in de toekomst zo te houden, ondanks de ambitieuze plannen en doelstellingen.